Cracovia to klub, który w polskiej piłce nożnej zajmuje szczególne miejsce. Pięć mistrzostw Polski, status pierwszego mistrza kraju z 1921 roku oraz ponad 120 lat historii – te liczby mówią same za siebie. Jednak pozycja Cracovii w historycznych rankingach to nie tylko suche statystyki. To opowieść o wzlotach i upadkach, o okresach dominacji i latach walki o przetrwanie. Jak wygląda rzeczywista pozycja krakowskiego klubu w historii polskiej ligi?
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Lech PoznańLM | 34 | 60 | 16 | 12 | 6 | 62:45 | +17 | |
| 2 | Górnik ZabrzeLM | 34 | 56 | 16 | 8 | 10 | 50:38 | +12 | |
| 3 | Jagiellonia BiałystokLK | 34 | 56 | 15 | 11 | 8 | 56:41 | +15 | |
| 4 | Raków CzęstochowaLK | 34 | 55 | 16 | 7 | 11 | 51:40 | +11 | |
| 5 | GKS Katowice | 34 | 50 | 14 | 8 | 12 | 51:45 | +6 | |
| 6 | Legia Warszawa | 34 | 49 | 12 | 13 | 9 | 42:37 | +5 | |
| 7 | Zagłębie Lubin | 34 | 48 | 13 | 9 | 12 | 45:38 | +7 | |
| 8 | Wisła Płock | 34 | 46 | 12 | 10 | 12 | 34:38 | -4 | |
| 9 | Pogoń Szczecin | 34 | 45 | 13 | 6 | 15 | 47:49 | -2 | |
| 10 | Radomiak Radom | 34 | 44 | 11 | 11 | 12 | 52:53 | -1 | |
| 11 | Korona Kielce | 34 | 43 | 11 | 10 | 13 | 40:40 | 0 | |
| 12 | Motor Lublin | 34 | 43 | 10 | 13 | 11 | 46:53 | -7 | |
| 13 | Cracovia | 34 | 42 | 9 | 15 | 10 | 39:42 | -3 | |
| 14 | Widzew Łódź | 34 | 42 | 12 | 6 | 16 | 41:41 | 0 | |
| 15 | Piast Gliwice | 34 | 41 | 11 | 8 | 15 | 42:46 | -4 | |
| 16 | Lechia Gdańsk↓ | 34 | 38 | 12 | 7 | 15 | 62:65 | -3 | |
| 17 | Arka Gdynia↓ | 34 | 36 | 9 | 9 | 16 | 34:61 | -27 | |
| 18 | Bruk-Bet Termalica Nieciecza↓ | 34 | 34 | 9 | 7 | 18 | 43:65 | -22 |
Pierwsze mistrzostwo i pozycja w rankingach historycznych
Cracovia to pięciokrotny Mistrz Polski (1921, 1930, 1932, 1937, 1948), co daje klubowi szczególny status w historii polskiej piłki. W 1921 roku Cracovia zapisała się w annałach jako pierwszy mistrz Polski, co na zawsze ugruntowało jej miejsce w historii rodzimego futbolu.
W pierwszym sezonie 1921 Cracovia wygrała prawie większość spotkań ligowych i bilansem 64 goli strzelonych i 10 straconych zdobyła pierwsze mistrzostwo Polski. To był początek złotej ery klubu. Pierwszy mecz mistrzowski odbył się 21 sierpnia, gdy Cracovia pokonała Polonię Lwów 2-0.
Zgodnie z regulaminem Ekstraklasy Klub jest uprawniony do umieszczenia nad herbem srebrnej gwiazdki oznaczającej zdobycie od 5 do 9 tytułów mistrza Polski
Warto jednak zaznaczyć, że mistrzostwa z 1921 roku nie wliczamy do oficjalnych statystyk ligowych, gdyż miało to miejsce przed powstaniem Ligi – późniejszej Ekstraklasy. To sprawia, że w niektórych zestawieniach Cracovia figuruje z czterema tytułami ligowymi.
Przedwojenna dominacja w rankingach
Lata 20. i 30. XX wieku to okres, w którym pozycja Cracovii w rankingach ligowych była naprawdę imponująca. Pierwsze mistrzostwo Polski Cracovia wywalczyła w 1921 roku, a kolejne triumfy przed wojną miały miejsce w 1930, 1932 i 1937 roku.
Jeden z najbardziej sensacyjnych sezonów przypadł na 1937 rok, gdy mistrzostwo Polski zdobyła Cracovia, a wicemistrzostwo AKS Chorzów – oba kluby były beniaminkami. Ten wyczyn pokazuje, jak silna była drużyna Pasów w tamtym okresie.
| Rok | Osiągnięcie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1921 | Mistrzostwo Polski | Pierwszy mistrz w historii |
| 1930 | Mistrzostwo Polski | Trener Viktor Hierländer |
| 1932 | Mistrzostwo Polski | Trener Gerhard Fleischmann |
| 1934 | Wicemistrzostwo Polski | – |
| 1937 | Mistrzostwo Polski | Klub był beniaminkiem |
Kluczowe postacie przedwojennej Cracovii
Autorem sukcesów był Józef Kałuża grający przez całą karierę w barwach Cracovii – polski napastnik, którego uznawano za najlepszego w całej lidze, który w 103 występach dla Cracovii zdobył 88 goli. To on przede wszystkim odpowiadał za wysoką pozycję Cracovii w rankingach strzelców i efektywności.
Ostatnie ligowe mistrzostwo i pozycja powojenna
W 1948 roku Cracovia zdobyła piąte mistrzostwo Polski, które jak się później okazało było ostatnim tytułem mistrza kraju wywalczonym przez klub. Ten sezon miał dramatyczny przebieg.
Po zakończeniu ligi równy bilans punktowy i bramkowy miały Wisła i Cracovia. Rozegrano dodatkowy mecz na stadionie Garbarni, w którym faworytem była Wisła, ale wygrała Cracovia (3-1) zostając pierwszym po wojnie ligowym mistrzem (5 grudzień).
Rok później „Pasy” były blisko powtórzenia tego wyczynu, ale ostatecznie zakończyli ligę na drugim miejscu. Poza brązowym medalem w 1952 roku Cracovia do tej pory nie zdołała wbić się na koniec sezonu do TOP 3.
Kryzys i spadki w rankingach ligowych
Przez kolejne dziesięciolecia Cracovia nie była w stanie nawiązać walki w polskiej Ekstraklasie. Lata 70. i 80. to najtrudniejszy okres w historii klubu, który drastycznie wpłynął na pozycję Cracovii w rankingach.
Lata 70. i 80. to czas głębokiego kryzysu – Cracovia przeżywała kryzys, w 1974 roku spadła z pierwszej ligi, a w 1982 roku została zdegradowana do III ligi. Dla klubu z pięcioma mistrzostwami Polski to było upokorzenie, które na lata wymazało Cracovię z czołówki rankingów polskiej piłki.
Spadek do III ligi w 1982 roku oznaczał, że Cracovia znalazła się na najniższym poziomie rozgrywkowym w swojej historii
W trakcie lat 90. Cracovia powróciła do I ligi, zaś w 1994 roku klub dotarł do finału Pucharu Polski. Powrót do ekstraklasy oznaczał stopniową odbudowę pozycji w rankingach, choć do dawnej świetności było jeszcze bardzo daleko.
Rankingi Cracovii w XXI wieku
Nowe stulecie przyniosło stabilizację i stopniową poprawę pozycji klubu w ligowych zestawieniach. W rozgrywkach 2017/18 Cracovia zakończyła na zaszczytnym drugim miejscu, co świadczy o jej konkurencyjności.
Drugie miejsce w sezonie 2017/18 to najlepszy wynik Cracovii w Ekstraklasie od czasu zdobycia ostatniego mistrzostwa w 1948 roku. Ten sezon pokazał, że klub może walczyć o najwyższe cele, choć ostatecznie zabrakło konsekwencji.
| Sezon | Miejsce | Punkty |
|---|---|---|
| 2013/14 | Lider po rundzie jesiennej | – |
| 2014/15 | Lider po rundzie jesiennej | – |
| 2017/18 | 2. miejsce | Najlepszy wynik od 1948 |
| 2021/22 | 9. miejsce | – |
| 2022/23 | 7. miejsce | – |
| 2023/24 | 13. miejsce | – |
Warto też wspomnieć o rundach jesiennych sezonów 2013/14 i 2014/15, gdy klub sięgnął szczytu, zdobywając pierwsze miejsce w T-Mobile Ekstraklasie. Niestety, w obu przypadkach wiosenna forma nie pozwoliła utrzymać wysokiej pozycji w rankingu.
Pucharowe sukcesy wpływające na ranking
Cracovia to zdobywca Pucharu Polski (2020), w którego finale pokonała Lechię Gdańsk – w regulaminowym czasie gry było 2:2, a o triumfie klubu spod Wawelu przesądził gol Mateusza Wdowiaka w dogrywce.
Jesienią Cracovia sięgnęła też po Superpuchar Polski, wygrywając na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie z mistrzem Polski – Legią, gdzie w regulaminowym czasie gry padł bezbramkowy remis, a o zwycięstwie Cracovii przesądził konkurs rzutów karnych, który zakończył się wynikiem 5:4.
Pozycja w rankingach międzynarodowych
Pozycja Cracovii w rankingach międzynarodowych pokazuje skalę wyzwania, przed którym stoi klub – Cracovia Kraków znalazła się na 797. miejscu w światowym rankingu, zdobywając 1379 punktów. To plasuje krakowski klub daleko poza europejską czołówką.
Cracovia nie może pochwalić się sukcesami w europejskich pucharach, co znacząco wpływa na jej pozycję w międzynarodowych zestawieniach. Starty w europejskich rozgrywkach były sporadyczne i nie przynosiły spektakularnych rezultatów.
Rekordy wpływające na pozycję historyczną
Rankingi Cracovii to nie tylko miejsca w tabeli, ale także indywidualne rekordy, które budują pozycję klubu w historii. Drużyna notowała rekordową serię 7 kolejnych wygranych, co wyrównać była w stanie dopiero drużyna Michała Probierza na przełomie 2018 i 2019 roku.
Pasy w 1934 roku zaliczyły 8 wygranych meczów z rzędu przy Kałuży w krajowej elicie, co 13 lat później udało się wyrównać tylko drużynie Józefa Kubińskiego. To rekordy, które do dziś nie zostały pobite.
Marcin Cabaj ustanowił indywidualny rekord bramkarzy Cracovii – w sezonie 2007/08 nie puścił gola przez 538 minut
Porównanie z innymi klubami historycznymi
W kontekście rankingów historycznych Cracovia plasuje się w ścisłej czołówce polskich klubów. Pięć mistrzostw Polski to wynik, który wyprzedza większość polskich drużyn, choć ustępuje gigantom takim jak Górnik Zabrze (14 tytułów), Ruch Chorzów (14 tytułów) czy Legia Warszawa (15 tytułów).
| Klub | Liczba mistrzostw | Ostatni tytuł |
|---|---|---|
| Legia Warszawa | 15 | 2021 |
| Górnik Zabrze | 14 | 1988 |
| Ruch Chorzów | 14 | 1989 |
| Wisła Kraków | 13 | 2011 |
| Cracovia | 5 | 1948 |
Pozycja Cracovii w tym zestawieniu pokazuje paradoks klubu – z jednej strony bogata historia i status pierwszego mistrza Polski, z drugiej brak tytułów od ponad 70 lat, co drastycznie wpływa na współczesne rankingi.
Aktualna pozycja i perspektywy rankingowe
Cracovia zajęła 9. miejsce w sezonie 2021/2022 i ponownie uplasowała się na 7. miejscu w sezonie 2022/2023, jednak sezon 2023/24 był rozczarowaniem – drużyna zajęła jedynie trzynastą pozycję. Te wahania pokazują niestabilność klubu w rankingach ligowych.
To drużyna, która aktualnie występuje w rozgrywkach polskiej Ekstraklasy, ale pozycja Cracovii w rankingach daleka jest od aspiracji klubu z taką historią. Balansowanie między środkiem tabeli a walką o europejskie puchary to rzeczywistość ostatnich lat.
W 2004 roku klub został przejęty przez profesora Janusza Filipiaka, który był i dalej jest właścicielem firmy informatycznej Comarch, a Janusz Filipiak rozpoczął inwestycję w klub, co zaowocowało zbudowaniem nowego stadionu przy ulicy Kałuży. Mimo inwestycji, pozycja w rankingach nie poprawiła się na tyle, by mówić o powrocie do historycznej świetności.
Rankingi Cracovii to historia kontrastów – klub z pięcioma mistrzostwami Polski i statusem pierwszego mistrza kraju dziś plasuje się w środku tabeli Ekstraklasy. Ostatnie mistrzostwo z 1948 roku to już ponad 75 lat temu, a współczesne wyniki pokazują, że droga do odzyskania pozycji w czołówce rankingów jest długa i wyboista.
