Sylwia Gregorczyk-Abram to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich adwokatek ostatniej dekady — nie z powodu głośnych procesów karnych, ale dlatego, że od lat konsekwentnie pojawia się wszędzie tam, gdzie prawo i polityka zaczynają się niebezpiecznie zazębiać. W lipcu 2026 roku Sejm i Senat powołały ją na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, co dla wielu obserwatorów było logicznym zwieńczeniem kariery zbudowanej na obronie praw obywatelskich, niezależności sądów i działalności pro bono. Urodzona w Garwolinie, wykształcona w Warszawie, przez lata związana z międzynarodową kancelarią — dziś stoi na czele instytucji, która ma być tarczą między obywatelem a państwem.
Początki — Garwolin, Warszawa i prawo
Sylwia Gregorczyk-Abram urodziła się 19 listopada 1982 roku w Garwolinie. Drogę zawodową wyznaczyło jej wykształcenie prawnicze zdobyte w stolicy. Jest absolwentką Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończyła także Centrum Studiów Prawa Amerykańskiego oraz studia podyplomowe z zakresu prawa medycznego, bioetyki i socjologii medycyny na Uniwersytecie Warszawskim oraz prawa karno-skarbowego i gospodarczego na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Profil wykształcenia jest nieprzypadkowy — łączy klasyczne prawo kontynentalne z perspektywą anglosaską i pogłębioną specjalizacją w obszarach, które w praktyce adwokackiej najczęściej dotykają konkretnych, wrażliwych historii ludzkich. Od 2010 roku Gregorczyk-Abram jest adwokatem w Izbie Adwokackiej w Warszawie.
Clifford Chance — międzynarodowe środowisko i pro bono jako priorytet
Od 2006 roku zawodowo związana z kancelarią Clifford Chance w Warszawie, gdzie odpowiadała za działalność pro bono. To właśnie w tej strukturze ukształtowała swój model praktyki prawniczej — połączenia pracy komercyjnej z systematycznym, bezpłatnym wsparciem dla osób i organizacji, które na profesjonalną pomoc prawną nie mogłyby sobie pozwolić.
Specjalizuje się w prawie cywilnym i karnym oraz postępowaniach sądowych. Przez lata była związana z międzynarodową kancelarią Clifford Chance, gdzie odpowiadała za działalność pro publico bono. W latach 2006–2024 była związana z tą kancelarią. To ponad osiemnaście lat pracy w jednym z największych globalnych podmiotów prawniczych — doświadczenie, które dało jej nie tylko warsztat, ale też kontakty i rozumienie prawa w wymiarze europejskim i międzynarodowym.
Sylwia Gregorczyk-Abram ma na koncie strategiczne postępowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka i Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej — w tym sprawy, które doprowadziły do wstrzymania działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Ma na koncie strategiczne postępowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka i Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym sprawy, które doprowadziły do wstrzymania działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Specjalizacja zawodowa — kogo broniła i jakie sprawy prowadziła
Od początku działalności zawodowej zajmuje się ochroną praw człowieka. Reprezentowała osoby szczególnie narażone na naruszenia praw i wolności, w tym ofiary przemocy, osoby z niepełnosprawnościami, osoby doświadczające dyskryminacji, ofiary handlu ludźmi oraz osoby poszukujące ochrony międzynarodowej.
Reprezentowała obywateli przed sądami krajowymi i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Była m.in. pełnomocniczką w sprawach o zakaz dystrybucji naklejek „strefa wolna od LGBT”. To jeden z przykładów spraw, które wykraczają poza rutynową obsługę prawną — dotykają kwestii godności, równości i granic tego, co w demokratycznym państwie dopuszczalne.
Jest członkinią Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. Przed sądami polskimi i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka reprezentuje obywateli, w tym aktywistki i aktywistów w kluczowych postępowaniach w zakresie ochrony praw i wolności.
Wolne Sądy i Komitet Obrony Sprawiedliwości
Inicjatywa Wolne Sądy
Jest współzałożycielką inicjatywy Wolne Sądy, powstałej w 2017 roku na fali protestów społecznych w obronie niezależności Sądu Najwyższego. Inicjatywa szybko stała się jednym z głównych głosów środowisk prawniczych sprzeciwiających się zmianom w wymiarze sprawiedliwości wprowadzanym przez ówczesny rząd. Gregorczyk-Abram nie ograniczała się do komentarzy medialnych — aktywnie prowadziła postępowania, reprezentowała sędziów i aktywistów oraz angażowała się w kampanie informacyjne na poziomie krajowym i europejskim.
Jako współtwórczyni i członkini zarządu Fundacji Wolne Sądy oraz Komitetu Obrony Sprawiedliwości zajmowała się monitorowaniem i archiwizowaniem przypadków wywierania politycznego nacisku na sędziów i niezależnych prokuratorów oraz zapewnianiem im pomocy prawnej w latach 2015–2023.
Szersze zaangażowanie organizacyjne
Jest współtwórczynią inicjatywy obywatelskiej „Wolne Sądy”, Komitetu Obrony Sprawiedliwości oraz członkinią zarządu Stowarzyszenia im. Profesora Zbigniewa Hołdy. Stowarzyszenie to działa na rzecz edukacji prawnej i promocji wartości demokratycznych — obecność Gregorczyk-Abram w jego zarządzie wpisuje się w szerszy wzorzec jej aktywności: łączenie praktyki adwokackiej z budowaniem instytucji społeczeństwa obywatelskiego.
Od kwietnia 2016 roku jest koordynatorką do spraw kontaktów z organizacjami pozarządowymi przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od wielu lat współpracuje w sposób stały z organizacjami i inicjatywami społecznymi, które podejmują próby przeprowadzania zmian systemowych, oraz organizuje dla nich wsparcie finansowe. W swojej działalności pro bono realizuje misję wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.
Komisja przy Ministerstwie Sprawiedliwości
W maju 2025 roku została przewodniczącą komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023, działającej przy Ministerstwie Sprawiedliwości. To zadanie wymagające zarówno wiedzy prawniczej, jak i dobrego rozeznania w realiach politycznych minionych lat — i trudno o osobę lepiej przygotowaną do jego realizacji niż ktoś, kto przez te lata aktywnie dokumentował i nagłaśniał opisywane zjawiska.
Nagrody i wyróżnienia
Działalność Sylwii Gregorczyk-Abram była wielokrotnie doceniana przez środowisko prawnicze. Zdobyła tytuł „Prawnik pro bono” w 2016 roku, nagrodę „Złoty Paragraf” w kategorii najlepszy adwokat w Polsce w 2019 roku oraz tytuł Warszawianki Roku 2024. Za działalność zawodową i społeczną została wyróżniona m.in. tytułem „Prawnik Pro Bono”, nagrodą „Złoty Paragraf” oraz odznaką „Adwokatura Zasłużonym”.
- 2016 — „Prawnik Pro Bono” (nagroda dziennika Rzeczpospolita)
- 2016 — „Rising Stars – Prawnicy liderzy jutra” (Wolters Kluwer / Dziennik Gazeta Prawna)
- 2019 — „Złoty Paragraf” w kategorii najlepszy adwokat w Polsce (Dziennik Gazeta Prawna)
- 2024 — Warszawianka Roku
- Odznaka „Adwokatura Zasłużonym”
- Nagroda Parlamentu Europejskiego — European Citizens’ Prize (jako członkini Wolnych Sądów)
Jako członkini inicjatywy Wolne Sądy otrzymała też European Citizens’ Prize przyznawany przez Parlament Europejski.
Rzecznik Praw Obywatelskich — powołanie i objęcie urzędu
Sylwia Gregorczyk-Abram została powołana na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich przez Sejm RP 17 lipca 2026 roku. Senat RP wyraził zgodę na powołanie 22 lipca 2026 roku. Złożyła przed Sejmem RP ślubowanie, tym samym uroczyście obejmując urząd Rzecznika Praw Obywatelskich IX kadencji.
Kandydaturę Gregorczyk-Abram na stanowisko RPO wysunęły kluby Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Zastąpiła na stanowisku Marcina Wiącka, którego kadencja dobiegła końca 23 lipca. Kadencja RPO trwa pięć lat.
Objęcie tego urzędu to dla Gregorczyk-Abram nie tylko awans instytucjonalny, ale też zmiana optyki — z roli adwokata walczącego o konkretnych klientów do roli rzecznika działającego systemowo, na rzecz wszystkich obywateli. Sama wyraziła to precyzyjnie: „Siłą Rzecznika Praw Obywatelskich są niezależność, profesjonalizm, wiarygodność i zdolność do skutecznego działania ponad bieżącymi sporami politycznymi” — przyznała mec. Sylwia Gregorczyk-Abram.
Życie prywatne
Mężem Sylwii Gregorczyk-Abram jest Grzegorz Abram. Mecenas Grzegorz Abram był wówczas również związany z Clifford Chance. Oboje wywodzą się ze środowiska prawniczego, co — jak można zakładać — oznacza wspólne rozumienie specyfiki tej pracy, jej rytmu i ciężaru gatunkowego spraw, które się prowadzi.
Informacje o życiu prywatnym Gregorczyk-Abram pozostają skąpe — co w przypadku osoby piastującej funkcję publiczną i jednocześnie dbającej o granicę między sferą zawodową a prywatną nie jest niczym zaskakującym.
Znaczenie dla polskiego wymiaru sprawiedliwości
Trudno mówić o polskim sporze o praworządność z ostatnich lat bez odwoływania się do postaci Gregorczyk-Abram. Przez blisko dekadę była jedną z twarzy środowisk prawniczych broniących niezależności sądownictwa — nie jako polityk, lecz jako praktyk, który argumenty formułował w salach sądowych i w pismach procesowych, a nie wyłącznie na konferencjach prasowych.
Wielu Polaków kojarzy ją jako współzałożycielkę inicjatywy Wolne Sądy, która od 2017 roku stoi na straży niezależności wymiaru sprawiedliwości. Teraz, jako Rzecznik Praw Obywatelskich, będzie musiała działać z pozycji instytucjonalnej niezależności — co dla osoby o tak wyraźnym dorobku aktywistycznym stanowi zarówno atut, jak i wyzwanie.
Nowa Rzecznik będzie pełnić urząd przez pięć lat, stojąc na straży wolności i praw obywatelskich określonych w Konstytucji RP. Biorąc pod uwagę jej dotychczasową ścieżkę — od pro bono w Clifford Chance, przez Wolne Sądy, po komisję ministerialną i fotel RPO — trudno oprzeć się wrażeniu, że każdy z tych etapów był krokiem w tym samym kierunku.
