Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej to drużyna, która w stosunkowo krótkim czasie zdołała zapisać się na kartach międzynarodowego futbolu. Od debiutu w 1992 roku po rozpadzie ZSRR, Żółto-Niebiescy przeszli drogę od outsiderów do zespołu regularnie walczącego o awans na największe turnieje. Ich największym osiągnięciem pozostaje ćwierćfinał mistrzostw świata w 2006 roku, ale kadra ta może pochwalić się również legendami światowego formatu. W barwach narodowych błyszczał Andrij Szewczenko – zdobywca Złotej Piłki, który do dziś pozostaje najskuteczniejszym strzelcem w historii reprezentacji. Ukraińska piłka nożna to nie tylko sportowe sukcesy, ale także symbol narodowej dumy i determinacji.

Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej – aktualny skład i selekcjoner

Od czerwca 2023 roku reprezentację Ukrainy prowadzi Sergij Rebrow, były napastnik Dynama Kijów i trener Ferencvarosu Budapeszt. Pod jego wodzą ukraińska drużyna w pierwszych dziesięciu oficjalnych spotkaniach doznała tylko jednej porażki, a wprowadzenie zespołu na Euro 2024 to niewątpliwie jego sukces. Rebrow kontynuuje pracę nad budowaniem konkurencyjnego zespołu, który regularnie walczy o awans do największych turniejów międzynarodowych.

Kompletny skład reprezentacji Ukrainy na bieżący sezon, wraz z numerami zawodników i ich pozycjami na boisku, przedstawiamy w zestawieniu poniżej.

Początki reprezentacji Ukrainy – trudne lata 90.

Reprezentacja Ukrainy rozpoczęła występy międzynarodowe 29 kwietnia 1992 roku, od porażki 1:3 z Węgrami. Trzy dekady temu w Użhorodzie Ukraina przegrała z Węgrami 1-3. Bramkę dla Ukrainy zdobył wtedy Ivan Hetsko. To spotkanie otworzyło nowy rozdział w ukraińskim futbolu, który wcześniej funkcjonował wyłącznie w ramach reprezentacji ZSRR.

Wcześniej ukraińscy piłkarze grali w barwach reprezentacji Związku Radzieckiego. I to oni – zawodnicy Dynama Kijów, najbardziej utytułowanego klubu ZSRR – stanowili o jej sile w latach 80. Po rozpadzie ZSRR część ukraińskich zawodników zdecydowała się jednak na grę dla Rosji. Na początku lat 90. niektórzy Ukraińcy (np. Ilja Cymbalar, Wiktor Onopko, Oleg Salenko, Andriej Kanczelskis, Jurij Nikiforow czy Siergiej Juran) wybrali grę w barwach reprezentacji Rosji, która została ogłoszona oficjalnym następcą reprezentacji ZSRR, a Ukraina nie uczestniczyła w największych międzynarodowych rozgrywkach do 1994 r.

Pierwsze lata samodzielnego funkcjonowania kadry były niezwykle trudne. Trzykrotnie „Zbirna”, mając w składzie najlepszego według France Football piłkarza świata Andrija Szewczenkę, przegrywała w barażach do międzynarodowych turniejów – z Chorwacją do Mundialu 1998, ze Słowenią do Euro 2000 i z Niemcami do Mundialu 2002. Te bolesne porażki w barażach uniemożliwiały Ukrainie zaprezentowanie się na największych scenach futbolowych świata, mimo że w składzie już wówczas występowały gwiazdy światowego formatu.

Do końca 2021 roku Ukraina rozegrała 290 meczów, w których zdobyła 400 bramek i straciła 294. 130 zwycięstw, 83 remisy i 77 porażek.

Historyczny ćwierćfinał mistrzostw świata 2006

W 2005 roku reprezentacja prowadzona przez Ołeha Błochina zajęła pierwsze miejsce w grupie eliminacyjnej do Mundialu 2006 i po raz pierwszy w historii awansowała do finałów mistrzostw świata. Przełom nastąpił przed MŚ w 2006 r., ponieważ Ukraińcy triumfowali w eliminacyjnej grupie, wyprzedzając takie nacje jak: Turcja, Dania czy Grecja. To był moment przełomowy dla ukraińskiego futbolu.

Na Mundialu w Niemczech Żółto-Niebiescy doszli do ćwierćfinału, co jest najlepszym rezultatem na dużym turnieju w historii kadry. To właśnie tam osiągnęli swój największy sukces, dochodząc w debiucie do ćwierćfinału turnieju, w którym przegrali z Włochami. Lepsi w tej fazie rywalizacji okazali się późniejsi mistrzowie – reprezentacja Włoch. Mimo porażki, występ na niemieckich boiskach był ogromnym sukcesem debiutującej na mundialu kadry.

Występ na niemieckich boiskach przyniósł reprezentacji Ukrainy międzynarodowe uznanie i pokazał, że kadra jest w stanie konkurować z najlepszymi. Sukces ten przełożył się również na pozycję w rankingu FIFA. Żółto-Niebiescy – bo tak brzmi przydomek kadry, do tej pory najwyżej w rankingu FIFA byli na miejscu jedenastym w lutym 2007 r. Wówczas Ukraińcy osiągnęli najlepszy wynik na arenie międzynarodowej, ponieważ kilka miesięcy wcześniej doszli do ćwierćfinału mistrzostw świata.

Turniej	Rok	Osiągnięcie	Uwagi
Mistrzostwa Świata	2006	Ćwierćfinał	Najlepszy wynik w historii na MŚ
Euro	2012	Faza grupowa	Współgospodarz turnieju (z Polską)
Euro	2016	Faza grupowa	Awans przez baraże
Euro	2020	Ćwierćfinał	Najlepszy wynik na mistrzostwach Europy
Euro	2024	Faza grupowa	Awans przez baraże

Mistrzostwa Europy – od współgospodarza do ćwierćfinalisty

Pierwszy raz Ukraina zakwalifikowała się do turnieju w 2012 roku, będąc współgospodarzem razem z Polską. Zadebiutowała podczas Euro 2012, które organizowała wraz z Polską. Wówczas współgospodarze turnieju nie wyszli z grupy. Mimo rozczarowującego wyniku sportowego, organizacja turnieju była dla Ukrainy ogromnym sukcesem logistycznym i prestiżowym.

Awans na Euro 2016 przez baraże

Udało im się za to awansować do Mistrzostw Europy 2016. W swojej grupie eliminacyjnej grali z Hiszpanią, Słowacją, Białorusią, Luksemburgiem i Macedonią. Zajęli w niej ostatecznie trzecie miejsce z dorobkiem 19 punktów w 10 meczach po sześciu zwycięstwach, jednym remisie i trzech porażkach. Trzecia lokata oznaczała konieczność gry w barażach.

Zagrali więc kolejny raz w barażach tym razem z reprezentacją Słowenii. Po zwycięstwie 2:0 w pierwszym meczu we Lwowie, w rewanżowym spotkaniu rozegranym w Mariborze padł wynik 1:1 i ukraińscy piłkarze mogli świętować awans na Euro. Na turnieju we Francji reprezentacja Ukrainy trafiła do grupy C razem z Polską, Niemcami i Irlandią Północną. Po trzech porażkach odpowiednio z: Niemcami i Irlandią Północną (po 0:2), oraz z Polską (0:1) z zerowym dorobkiem punktowym zajęli ostatnie miejsce i zakończyli udział w turnieju na fazie grupowej.

Historyczny sukces na Euro 2020

Ukraina czterokrotnie brała udział w Mistrzostwach Europy, a największy sukces odniosła na Euro 2020, gdzie również zagrali w ćwierćfinale. Na Mistrzostwach Europy, najlepszy wynik Ukraina osiągnęła na turnieju Euro 2020 (rozegranym w 2021 roku), dochodząc również do ćwierćfinału. Ten wynik, osiągnięty pod wodzą Andrija Szewczenki, potwierdził, że ukraińska piłka nożna potrafi rywalizować na najwyższym poziomie. Tam musieli uznać wyższość Anglii, która rozbiła reprezentację Ukrainy aż 4:0.

Euro 2024 – awans we Wrocławiu

Reprezentacja Ukrainy jest jedną z trzech drużyn, które awans na Mistrzostwa Europy wywalczyły przez baraże. W zasadniczej części eliminacji Ukraińcy grali w grupie C, gdzie jej rywalami były zespoły Anglii, Włoch, Macedonii Północnej i Malty. Ukraina do ostatniej kolejce rywalizowała z Włochami o drugie miejsce w grupie, ale ostatecznie musiała zadowolić się trzecią lokatą. W marcowych barażach Ukraińcy najpierw pokonali 2:1 Bośnię i Hercegowinę, a w finałowym meczu ograli we Wrocławiu 2:1 Islandię.

Andrij Szewczenko – legenda ukraińskiego futbolu

W barwach żółto-niebieskich zabłysnęły prawdziwe legendy, z Andrijem Szewczenką na czele, który pozostaje najskuteczniejszym strzelcem w historii kadry. Andrij Szewczenko jest bez wątpienia jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych zawodników w historii ukraińskiego futbolu. Jego osiągnięcia na boisku są spektakularne, a 48 zdobytych goli czyni go najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Ukrainy.

Zawodnik, który w trakcie swojej kariery grał dla Dynama Kijów, Milanu i Chelsea rozegrał 111 meczów w barwach narodowych, z czego w 58 był kapitanem, co jest drugim wynikiem pod tym względem. W reprezentacji zadebiutował 25 marca 1995 w meczu eliminacji Euro ’96 z Chorwacją, gdy wszedł na plac gry w 76 minucie.

Laureat Złotej Piłki w 2004. Król strzelców Ligi Mistrzów w sezonach 1998/1999, 2000/2001 i 2005/2006 oraz zdobywca korony króla strzelców Serie A w sezonach: 1999/2000 i 2003/2004.

Sukcesy klubowe Szewczenki

Andrij Szewczenko jest bez wątpienia najbardziej znanym i utytułowanym ukraińskim piłkarzem. Karierę rozpoczął w Dynamie Kijów, gdzie szybko stał się gwiazdą, zdobywając pięć tytułów mistrza Ukrainy i trzy Puchary Ukrainy. W 1999 roku przeniósł się do AC Milan, gdzie kontynuował swoje sukcesy, zdobywając mistrzostwo Włoch, Ligę Mistrzów oraz Złotą Piłkę w 2004 roku. Andrij Szewczenko jest pierwszym ukraińskim piłkarzem, który wygrał najważniejsze klubowe rozgrywki – Ligę Mistrzów. W tym samym roku wygrał Superpuchar Europy, a rok później wręczono mu Złotą Piłkę.

Jest drugim najlepszym strzelcem w historii klubu A.C. Milan. Zdobył dla włoskiego klubu łącznie 175 bramek, wyprzedzając takie sławy światowej piłki, jak Gianni Rivera, Marco van Basten, czy José Altafini. Ustępuje jedynie słynnemu Szwedowi Gunnarowi Nordahlowi. To niezwykłe osiągnięcie pokazuje skalę talentu ukraińskiego napastnika.

Występy na wielkich turniejach

Szewczenko wystąpił z Reprezentacją Ukrainy na Mistrzostwach Świata 2006 i mistrzostwach Europy 2012 organizowanych w Polsce i Ukrainie. Na mundialu w Niemczech strzelił 2 bramki. Ukraińcy dotarli do ćwierćfinału, gdzie ulegli Włochom, którzy sięgnęli po tytuł. Podczas Euro 2012 także strzelił 2 bramki, ale Ukraina nie wyszła z grupy. Po turnieju ogłosił zakończenie kariery reprezentacyjnej.

Szewa grał 5 razy przeciwko Polsce i w 3 spotkaniach zdobył 3 gole. W meczu towarzyskim w 1998 roku oraz w spotkaniach eliminacji Mistrzostw Świata 2002. Euro 2012 było jego pożegnaniem z Reprezentacją Ukrainy w roli piłkarza.

Kariera trenerska

Po zakończeniu kariery piłkarskiej Szewczenko wrócił do kadry jako trener, prowadząc drużynę do ćwierćfinału Euro 2020. 15 lipca 2016 stanął na czele reprezentacji Ukrainy, którą prowadził do 1 sierpnia 2021. 25 stycznia 2024 został wybrany prezesem Ukraińskiego Związku Piłki Nożnej, otrzymując 93 głosy z 94 możliwych (był jedynym kandydatem, a sam się wstrzymał od głosu).

Najlepsi strzelcy i rekordziści w historii reprezentacji

W klasyfikacji najlepszych strzelców w historii Reprezentacji Ukrainy dwóch zawodników znacząco odskoczyło pozostałym zawodnikom. Lider zestawienia Szewczenko zdobył 48 bramek, a na drugim miejscu jest Jarmołenko z 44 bramkami. Ta dwójka zdominowała klasyfikację strzelecką kadry narodowej.

Andrij Jarmołenko – współczesna gwiazda

Andrij Jarmołenko to jeden z czołowych ukraińskich piłkarzy ostatnich lat. Karierę rozpoczął w Dynamie Kijów, gdzie zdobył trzy tytuły mistrza Ukrainy. Jarmołenko wyróżniał się techniką, szybkością i umiejętnością strzelania bramek. Później przeniósł się do Borussii Dortmund, a następnie do West Ham United. Drugie i trzecie miejsce zajmują Szewczenko i Jarmołenko. Odpowiednio mają 111 i 106 meczów reprezentacyjnych na koncie.

Anatolij Tymoszczuk – kontrowersyjny rekord

Rekordzistą gier Reprezentacji Ukrainy jest piłkarz, o którym Ukraińcy najchętniej by teraz zapomnieli i wymazali z historii na zawsze. Jednak po agresji Rosji na Ukrainę w lutym tego roku Anatolij Tymoszczuk, który w latach 2000-2016 rozegrał w barwach Ukrainy rekordowe 144 mecze i zdobył 4 bramki, stał się symbolem zdrady. Po wybuchu wojny nadal pracuje w Zenicie Sankt Petersburg i ani razu nie potępił rosyjskiej agresji. Ukraiński Związek Piłki Nożnej odebrał mu wszelkie wyróżnienia i tytuły, oraz licencje, a także nałożył zakaz pracy w piłce nożnej na terenie Ukrainy.

Tymoszczuk w barwach ukraińskiej reprezentacji zadebiutował 26 kwietnia 2000 roku. Ukraina wygrała wtedy z Bułgarią 1-0 w meczu towarzyskim rozegranym w Sofii. Po raz 144 i ostatni zagrał 21 czerwca 2016 roku w Marsylii w meczu fazy grupowej Mistrzostw Europy. Ukraina przegrała 0-1 z Polską.

Ołeh Husiew – piąty w klasyfikacji strzelców

Obecnie pierwszą piątkę najlepszych strzelców Reprezentacji Ukrainy zamyka Ołeh Husiew. Po raz pierwszy dla Ukrainy zagrał 20 sierpnia 2003 roku. W przegranym meczu 0-2 z Rumunią w Doniecku pojawił się na boisku w 46 minucie. Dopiero w 13 występie reprezentacyjnym strzelił swoją debiutancką bramkę. Ukraina wygrała z Turcją 3-0 w meczu eliminacji Mistrzostw Świata 2006. Uczestniczył na Mundialu 2006 i Euro 2012. Po raz 98 i ostatni w barwach narodowych zagrał 24 marca 2016 roku w meczu towarzyskim przeciwko Cyprowi (1-0 dla Ukrainy).

Pozycja	Zawodnik	Bramki	Mecze	Lata gry
1.	Andrij Szewczenko	48	111	1995-2012
2.	Andrij Jarmołenko	44	106	2009-obecnie
3.	Anatolij Tymoszczuk	4	144	2000-2016
4.	Andrij Piatow	0	101	bramkarz
5.	Ołeh Husiew	–	98	2003-2016

Ciekawostki i rekordy reprezentacji Ukrainy

Podstawowe stroje Ukrainy są w kolorze żółtym, natomiast głównie w meczach wyjazdowych reprezentacja gra w niebieskich trykotach. Stąd popularny przydomek kadry – Żółto-Niebiescy lub Żółto-Błękitni, nawiązujący do barw narodowych flagi Ukrainy.

Sztandarowym obiektem ukraińskiej kadry jest Stadion Olimpijski w Kijowie, który pomieści 70,500 widzów. To właśnie na tym obiekcie rozegrano wiele najważniejszych meczów reprezentacji, w tym spotkania podczas Euro 2012.

• Najwyższe zwycięstwo Ukraińcy zanotowali 6 września 2013 r., kiedy to pokonali San Marino 9:0
• Najwyższej porażki w historii Żółto-Niebiescy zaznali w wyjazdowym meczu z kadrą Francji 1:7, a miało to miejsce 7 października 2020 r.
• Reprezentacja Ukrainy w swojej dotychczasowej historii miała okazję raz występować w finałach mistrzostw świata oraz trzykrotnie w turnieju finałowym Mistrzostw Europy. Reprezentacja Ukrainy jako odrębna kadra funkcjonuje od 1992 roku po odzyskaniu przez kraj niepodległości i oderwaniu się od Związku Radzieckiego
• Od 1992 r. Ukraina jest członkiem UEFA i FIFA

Rola futbolu w społeczeństwie ukraińskim

Futbol na Ukrainie cieszy się olbrzymim zainteresowaniem. Wpływ mają na to, oprócz ostatnich sukcesów drużyny narodowej, także regularne występy w Lidze Mistrzów Dynama Kijów i Szachtara Donieck, rozwój infrastruktury sportowej oraz podniesienie poziomu rozgrywek ligowych. Ukraińskie kluby stały się ważnymi graczami na europejskiej scenie, co przekłada się również na rozwój piłkarzy kadry narodowej.

Reprezentacja narodowa pełni szczególną rolę w budowaniu tożsamości narodowej. Każdy mecz kadry to nie tylko sportowa rywalizacja, ale także manifestacja niepodległości i dumy narodowej. Szczególnie w ostatnich latach, w obliczu trudnej sytuacji geopolitycznej, występy reprezentacji stały się symbolem ukraińskiej determinacji i walki o przetrwanie.

Ukraińscy piłkarze regularnie walczą o awans do największych turniejów, a ich determinacja i talent przyciągają uwagę kibiców na całym świecie.

Przyszłość reprezentacji Ukrainy

Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej stoi przed wieloma wyzwaniami, ale również posiada solidne fundamenty do dalszego rozwoju. Pod wodzą Sergija Rebrowa kadra kontynuuje walkę o awans do kolejnych wielkich turniejów. Nowe pokolenie zawodników, grających w czołowych ligach europejskich, daje nadzieję na kontynuację sukcesów z przeszłości.

Ukraińska piłka nożna pokazała już, że potrafi konkurować z najlepszymi. Ćwierćfinały mistrzostw świata i Europy to osiągnięcia, które inspirują kolejne pokolenia młodych piłkarzy. Mimo trudności związanych z sytuacją w kraju, kadra narodowa pozostaje symbolem nadziei i determinacji dla milionów Ukraińców na całym świecie.

Droga od pierwszego meczu w 1992 roku do regularnego uczestnika wielkich turniejów pokazuje, jak wiele udało się osiągnąć w stosunkowo krótkim czasie. Legendy takie jak Andrij Szewczenko wyznaczyli poprzeczkę wysoko, a współcześni zawodnicy jak Andrij Jarmołenko kontynuują tę tradycję. Przyszłość ukraińskiego futbolu, choć niepewna w kontekście sytuacji geopolitycznej, z pewnością będzie pełna emocji i walki o kolejne historyczne sukcesy na międzynarodowej arenie.